Logo
  • ROT
  • Logo powiatu pińczowskiego
  • Logo miasta Pińczów

Kościół św. Jana Chrzciciela w Zagości Starej

Rozmiar tekstu:A-A+

Informacje praktyczne

  • Informacje szczegółowe
  • Opinie turystów
  • Informacje szczegółoweZwińRozwiń
  • Ogólne
    • Rodzaj obiektu:
      Zabytki sakralne
  • Lokalizacja
    • Powiat:
      pińczowski
    • Gmina:
      Pińczów
    • Adres:
      Zagość Stara , 1 12
    • Kod pocztowy:
      28-400
    • Region turystyczny:
      Pińczów i okolice
  • Dane kontaktowe
    • Telefon:
      +48 41-357-17-64
    • Opinie turystówZwińRozwiń

    Komentarze (~)


    Opis

    Zagość stanowiła pierwszą siedzibę joannitów w Polsce. Sprowadził ich tutaj Henryk Sandomierski, najprawdopodobniej pomiędzy swą wyprawą do Ziemi świętej, która miała miejsce w latach 1154-1155, a tragiczną w skutkach krucjatą przeciwko Prusom w 1166 r. Wówczas też z pewnością powstał kościół romański, którego pozostałości murów odkryto w bryle obecnego kościoła w latach 60. XX w., oraz szpital (którego pozostałości nie odnaleziono, choć być może jeszcze w XIX w. istniały resztki tej budowli). Joannici nie przetrwali tu jednak długo – ok. roku 1317 dobra biskupa kujawskiego Gerwarda zostały najechane przez joannitów z komandorii w Lubieszewie. W procesie o ten czyn w roku 1321 nakazano oddanie biskupowi przez joannitów jako odszkodowanie kilku ich majątków, w tym Zagości.

    Obecny wygląd kościół otrzymał w czasach Kazimierza Wielkiego, ok. 1353 r. – nadano mu wówczas formę gotycką, przedłużono zarówno nawę, jak i prezbiterium, postawiono zakrystię, podniesiono strop w nawie, podwyższono okna. Jan Długosz zalicza go do grupy kościołów ekspiacyjnych wielkiego króla, tj. postawionych w ramach pokuty za uśmiercenie kanonika Marcina Baryczki. Kościół został zniszczony podczas potopu przez wojska Rakoczego, odnowiony i rekonsekrowany w 1667 r. W latach 1900-1901 został powiększony.
    Kościół nosi wezwanie św. Jana Chrzciciela, jest orientowany i murowany z ciosu. Jest jednonawowy, z dwuprzęsłowym prezbiterium, zamkniętym wielobocznie. Nawa jest szersza od prezbiterium, pokryta drewnianym stropem, na początku XX w. została przedłużona w kierunku zachodnim. Prezbiterium posiada sklepienie krzyżowo-żebrowe, w którego zworniku znajduje się piastowski orzeł. Do nawy przylegają od północy kaplica, a od południa kruchta, obie pochodzą z czasów przebudowy na przełomie XIX i XX w.
    Wiele elementów dekoracji nosi znamiona stylu romańskiego i pochodzi z pierwotnego kościoła joannickiego. Najciekawsza zaś jest dekoracja rzeźbiarska zachowana w części północno-wschodniej zewnętrznej ściany nawy – wnęki arkad fryzu wypełniają płaskorzeźby zoomorficzne, które przedstawiają dwa rodzaje syren lub syrenę oraz trytona. Także sposób podziału ścian – poziomego gzymsami i pionowego półkolumienkami lub arkadami z fryzem nie ma analogii w tym okresie w Polsce. W przyziemiu północnej ściany nawy znajduje się cios z rytym przedstawieniem kościoła – można przypuszczać, że przedstawia ono kościół joannicki – co oznaczałoby, że posiadał on wówczas wieżę od zachodu.

    Informacje praktyczne:
    Kościół św. Jana Chrzciciela w Zagości Starej

    Zagość Stara 12
    28-400 Pińczów
    tel. +48 41 357 17 64

    Bilety wstępu:
    - wstęp wolny (wejście podczas Mszy Św. i uroczystości)

    Centrum Informacji Turystycznej w Pińczowie

    ul. Piłsudskiego 2A
    28-400 Pińczów
    Telefon: +48 41 357 54 04

    Kontakt:
    www.muzeumitpinczow.eu
    e-mail: cit@pinczow.com.pl

    Informacji udziela również Regionalne Centrum Informacji Turystycznej w Kielcach
    ul. Sienkiewicza 29
    25-007 Kielce
    tel. 41 348 00 60
    e-mail: informacja@swietokrzyskie.travel